Bu çalışmanın amacı, Türkçe eğitimindeki yazılı sınavlarda yer verilen soru tiplerini ve bunların bilişsel süreç basamaklarındaki yerlerini belirlemektir. Çalışma, doküman analizine dayalı nitel bir çalışma olarak desenlenmiştir. Çalışma kapsamında veriler birinci dönem birinci Türkçe yazılı sınavlarının incelenmesiyle elde edilmiştir. Araştırmacıların gözlemleri sonucu Türkçe öğretmenlerinin yazılı sınavları ortak paylaşım noktası özelliği gösteren sitelerden alıp kullandıkları ve kendilerinin hazırladıkları sınavları da bu sitelere yükledikleri belirlenmiştir. Bu siteler öğretmenler arasında oldukça popülerdir, örneğin yedinci sınıf seviyesindeki bir sınav kırk bin defa indirilmiştir. Buradan yola çıkarak Türkçe öğretmenlerinin yaygın olarak başvurduğu egitimhane.com, hangisoru.com, bilgiyelpazesi.com ve dilbilgisi.net sitelerinden alınan toplam yüz adet Türkçe yazılı sınavı alt problemler doğrultusunda incelenmiştir. Her sınıf seviyesinden eşit sayıda yazılı çalışmaya dâhil edilmiştir. Çalışma kapsamında birinci dönem birinci Türkçe yazılı sınavlarındaki sorular, soru tiplerine ve Yenilenmiş Bloom Taksonomisindeki bilişsel süreç boyutlarına göre incelenmiştir. Türkçe sınavları öğrencinin zihinsel süreçlerini aktif olarak kullanmalarına dayandığı için taksonominin sadece bilişsel süreç boyutları göz önünde bulundurulmuştur. İnceleme yapılırken sorular tek tek ele alınmış ve tabloyla karşılaştırılmıştır. Birinci alt probleme yönelik bulgular iki alan uzmanının onayı alındıktan sonra kesinleştirilmiştir. İkinci alt problem için ise araştırmacılardan farklı olarak ikisi Türkçe eğitimi uzmanı, biri ölçme değerlendirme uzmanı olmak üzere üç uzmandan daha yardım alınmıştır. Bunlar birbirinden bağımsız şekilde soruları taksonomiye göre incelemişlerdir. Uzmanların ve araştırmacıların soruların taksonomiye göre dağılımı konusunda görüş birliğine varmalarıyla listeler kesinleştirilmiştir. Elde edilen bulgulara göre kullanılan yazılı sınavlarda farklı türde sorulara yer verildiği görülmüştür, fakat soru-soru tipi dağılımı dengeli değildir. Sınavlarda puan bakımından en çok açık uçlu, sınıflama ve çoktan seçmeli tipindeki sorulara ağırlık verilmiştir; en az ağırlığa sahip olanlar ise bulmaca, boşluk doldurma ve doğru-yanlış tipindeki sorulardır. Yazılı sınav sorularının Yenilenmiş Bloom Taksomosine göre incelenmesi sonucunda sınavlarda on üç bilişsel süreç basamağının temsil edildiği görülmektedir. Özetleme, karşılaştırma, örgütleme, eleştirme, planlama ve üretme süreç basamakları ise hiçbir soruda temsil edilmemiştir. En fazla ağırlığa sahip olan bilişsel süreç basamakları anımsama, sınıflama ve yürütmedir.
Download Article PDF