Türkçe Öğretmenlerinin Görsel Okumayla İlgili Görüşlerinin Değerlendirilmesi

Download Article PDF

Volume 6(1) • 2020

Murat ATEŞ, Emine SUR, Handan ÇELİK

Okuma, bireyin örgün eğitim kurumunda planlı ve düzenli eğitimle kazandığı bir dil becerisidir. Bireyin kendi kendine öğrenimi, akademik başarısı ve kültürel gelişimi ile doğru orantılıdır. Bu sebeple okuma becerisi, öğretim sürecinde kazanılacak en değerli becerilerden biridir. Günümüz eğitim anlayışında okumaya bakış açısı ve okuryazarlık kavramının taşıdığı anlam son yüzyılda değişmeye başlamıştır. İletişim teknolojilerinde yaşanan hızlı değişim ve gelişmeler günümüz eğitim yaşantısında okuma anlayışını önemli oranda etkilemiştir. Teknolojik gelişmeler, basılı metinlerin içeriğini etkilemiş okuma metinleri çok daha fazla görsel içermeye başlamıştır. Televizyon, bilgisayar, elektronik tabelalar, akıllı telefonlar kâğıttan okuma geleneğine ekrandan okuma alışkanlığını eklemiştir. Teknolojik araçları kullandıkça görsel öğelerle karşılaşma sıklığı, buna bağlı olarak da görsellerden etkilenme oranı artmıştır. Teknolojideki gelişmelerle beraber görseller yazılı ve basılı araçlara da girmiş; gazeteler, dergiler, hikâye kitapları ve özellikle de ders kitaplarında önemli bir bölüm görsellere ayrılmıştır. Hatta öyle bir noktaya gelinmiştir ki görsellerin olmadığı veya yetersiz olduğu ders kitapları sıkıcı bulunmuş ve kalıcı öğrenmeyi engellediği düşünülmeye başlamıştır. Bütün bu gelişmeler görsellerden anlam çıkarma yani görsel okuma kavramını doğurmuştur. Bu bakış açısıyla görsel okumayla ve özellikle de görsel okuma eğitiminin okullardaki uygulanma durumuyla ilgili olarak Türkçe öğretmenlerinin görüşlerinin alınması önem arz etmektedir. Bu doğrultuda bu araştırmanın amacı Türkçe öğretmenlerinin görsel okuma hakkındaki görüşlerinin incelenmesi olarak belirlenmiştir. Çalışma nitel araştırma yöntemlerinden görüşme tekniği kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Araştırmada veriler yarı-yapılandırılmış görüşme formu ile toplanmıştır. Çalışmada ortaokullarda görev yapan Türkçe öğretmenlerinin görsel okumayla ilgili bilgi düzeyleri belirlenmeye çalışılmış, öğretmenlerin görsel okumayla ilgili bilgi düzeyleri, mezun oldukları fakülte ve bölüm, yaş, çalışma yılı vb. bireysel özelliklerine göre değerlendirilmiştir. Araştırmada öğretmenlerin; görsel okumaya ilişkin çok düşük düzeyde bilgi sahibi oldukları, görsel okuma eğitimi hakkında yeterlikleri olmadığı, öğretmenlerin görsel okumayla ilgili gerek lisans eğitimi döneminde gerekse lisans eğitimi sonrası her hangi bir eğitim almadıkları ve öğretmenlerin görsel okuma etkinliği yaptırmadıkları sonuçlarına ulaşılmıştır.