Primary School Teacher Candidates' Self-Efficacy for Teaching Primary Reading and Writing

Download Article PDF

Volume 8(1) • 2022

Yalçın BAY

Okumanın ve yazmanın günümüze kadar farklı tanımları yapılmıştır. Bu tanımlar toplumdan topluma, ülkelerin gelişmişlik seviyelerine ve eğitim yaklaşımlarına göre farklılıklar göstermiştir. Okuma; bir yazıyı oluşturan simgesel imleri seslendirmek ya da imlerin belirttiği düşünceleri anlama eylemidir (TDK, 1998). Yazma; söz veya düşünceyi özel işaret ve harflerle ifade etmek; yazı ile anlatmak, yazıya dökmek (MEB, 1999) olarak tanımlanmaktadır. Lisans düzeyinde “İlk Okuma Yazma Öğretimi Dersinin içeriği dinleme, konuşma, görsel okuma ve görsel sunu, ilk okuma yazma öğrenme alanlarının tanıma ve süreçleri, Türkçenin özelliklerinin ilk okuma yazma öğretimine etkisi, ilk okuma yazma öğretiminin amaç ve ilkeleri, birinci sınıf öğretmeninin ve öğrencilerinin temel özellikleri, ilk okuma yazma öğretiminde kullanılan araç ve gereçler, ilk okuma yazma öğretiminde kullanılan yöntemlerden oluşmaktadır. Bu içeriğin üniversitelerde sınıf öğretmeni adaylarına ne düzeyde kazandırıldığı veya sınıf öğretmeni adayları kendilerini bu alanda ne kadar yetkin hissettiği araştırmanın konusunu oluşturmaktadır. Araştırmada betimsel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmanın amacı sınıf öğretmenliği lisans eğitiminde; İlk Okuma Yazma Öğretimi Dersini alan öğrencilerin, ilk okuma yazma öğretimine yönelik öz yeterliliklerinin ortaya konulmasıdır. Araştırmanın çalışma grubunu, Anadolu Üniversitesi, Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, Uşak Üniversitesi Eğitim Fakültesi Temel Eğitimi Bölümü, Sınıf Öğretmenliği Anabilim Dalı 3. ve 4. Sınıfta öğrenim gören 303 öğrenci oluşturmuştur. Araştırmada Delican (2016) tarafından geliştirilen “İlk Okuma Yazma Öğretimine Yönelik Öz Yeterlilik Ölçeği’ ile veri toplanmıştır. Ölçeğin tamamı için Cronbach alfa güvenirlik katsayısı .90 iken her bir alt boyut için Cronbach alfa güvenirlik katsayısı .89 ile .90 arasındadır. Elde edilen veriler SPSS paket programına aktarılmış ve lisans öğrencilerinin ilk okuma yazma öğretimine yönelik öz yeterliliklerinin cinsiyet, yaş, mezun olunan lise, üniversite tercih sırası, okunan kitap sayısı eğitim aldıkları üniversite değişkenlerine göre anlamlı farklılık gösterip göstermediğine bakılmıştır. Sınıf Öğretmenliği lisans öğrencilerinin “ilk okuma yazma öğretimine yönelik öz yeterlilikleri” cinsiyet ve sınıf düzeyleri (T Testi), mezun olunan lise, devam edilen üniversite ve üniversite tercih sıralarına ilişkin değişkenler bakımından (ANOVA Testi) anlamlı farklılık göstermezken, yıllık okudukları kitap sayısı bakımından anlamlı farklılık gösterdiği tespit edilmiştir. Burada ki anlamlı farklılığın çok kitap okuyan öğrenciler lehine olduğu tespit edilmiştir. Elde edilen veriler tablolaştırılarak yorumlanmıştır. Yapılan araştırmanın sınıf öğretmenliği alanına katkı sağlaması beklenmektedir. Anahtar Sözcükler: Okuma, Yazma, İlk Okuma Yazma, Öz Yeterlilik, Sınıf Öğretmeni