Özet Her bir çocuk kendine ait özellikleriyle diğer bireylerden farklılık göstererek toplumda kendine bir yer edinir. Bireysel farklılıkları, durumları yorumlamaları, bakış açıları, kendilerini ifade biçimleri, problem çözme stratejileri ve öğrenme stilleri çocuktan çocuğa değişmekte olup, çocukların yaratıcılıklarına etki etmektedir. The UK National Advisory Committees Raporu’na göre hayal ve düşünce gücü, belirli bir hedef ve kazanım ve son olarak da hedefle örtüşen özgünlük, yaratıcılığı şekillendiren öncelikli unsurlar olarak saptanmıştır. 5-6 yaş çocukları için görsel içermeyen hikaye kitapları bulmak oldukça zor bir durumdur. Bu çocuklar henüz okuma-yazma eğitimi almadıkları için kitaplar kendilerine okulda genellikle yetişkinler tarafından okunmaktadır. Hedeflenen araştırmada; çocuklara hikâye kitapları okurken kullandığımız görseller, çocukların bu resimleri gözlemleyerek ve kopyalayarak yaratıcılıklarının sönmesine veya sınırlandırılmasına mı yoksa görseller çocukların görsel düşünme becerilerini güçlendirip çocukların yaratıcılıklarını daha fazla desteklemesine mi neden olduğu araştırılmıştır. Araştırma 60-72 ay arasında değişen toplam 30 civarı okul öncesi çocuğu ile 2 adet görsel açıdan zengin çocuk kitabı kullanılarak yapılmıştır. Yapılan çalışma deneysel bir çalışma olup çalışmanın katılımcıları özel bir anaokulunda bulunan iki sınıftaki çocukların 15’er kişilik gruplara ayrılması ile kontrol ve deney grupları oluşturularak yapılmıştır. Çocuklar gruplara ayrılırken çocuklara “Torrance Yaratıcılık Testi” uygulanmış olup yaratıcılık puanlarının ortalaması birbirine yakın olan iki grup oluşturulmuştur. Kontrol grubuna kitaptaki görselleri kullanmadan bir uygulayıcı tarafından kitap okunması deney grubuna ise kitaplardaki görseller (resimlemeler) kullanılarak aynı uygulayıcı tarafından kitap okunması hedeflenmiştir. İki gruptan da dinledikleri kitaptan anladıklarını ve düşündüklerini resmetmeleri istenmiştir. Bulgular, iki grubun da resimleri incelenerek Lowenfeld’in çocuk resimlerinin incelenmesinde oluşturduğu dört ana kategori ele alınarak değerlendirilmiştir. Bu kategoriler; renk, biçim, mekân ve anlatımsallıktır. Renkte çocukların kullandıkları renk çeşitleri, tonlamaları ve renklere nasıl hakim oldukları bakıldı. Biçimde imge zenginliği, kullandığı objeler, resimdeki hareket ifadesi, detay ele alındı. Mekânda çocukların mekansal algısının olup olmadığına, kullandıkları objeleri mekana yerleştirme becerisine bakıldı. Anlatımsallıkta ise çocuğun kitaptaki konuya ne kadar hakim olduğu, konuyu anlama seviyesi ve resimde kullandığı ifadeye bakarak bütün kategoriler 5’li likert tarzı ölçeklendirmeyle puanlanmıştır. Anahtar Kelimeler: Yaratıcılık, okul öncesi dönem, resimli çocuk kitapları Abstract Each child has his/her own features which differ from individual to individual in the society. Individual differences, intrepreting situations, point of views, expression of themselves, problem solving strategies and teaching styles can be different from child to child. So, all of them affect creativity. According to report of The UK National Advisory Committees, power of thinking and imagination, a particular target and acquisition and lastly originality are seen basic elements which shape the creativity. Providing not illustrated books for children is difficult. 5-6 years children in Turkey do not have literacy education to read the book by themselves in the preschools. For this reason, generally adults read books to children. In the targeted research, whether the illustrations which are in the books can be the reason decreasing and limiting the level of creativity as copying the pictures or illustrations can be the reason strengthening the visual thinking skills for increasing the level of creativity are investigated. The research was done with 60-72 months 30 private preschool children. 2 visually enriched children books were used. In this research, experimental design was used. The participants of the study were control and experimental two groups which each will include fifteen children. On seperating two groups of children, Torrance Creativity Test was used. In order to evaulate properly the level of creativity of children, average points of two groups were taken almost equal to each other. The researcher read the books to control group without using illustrations. The same researcher will read the books to experimental group with using illustrations in the books. Each group will draw what they understand and think from the books. Results were analysized under four main categories according to examination of child drawings by Lowenfeld. These are color, shape, space of pictures and expression of the story. In color part, the variety of colours by used children, toning and how children reflect their thoughts and emotions by colors were evaulated. In the shape part, the richness of images, used objects and movement expression were evaulated. In the space part, spatial perception and arrangement skills of used objects were evaulated. In the expression of the story part, what they know and, how they reflect their knowledge about story were evaulated. All categories were analysized by using 5 likert scale. Key Words: Creativity, early childhood education, illustrated child books
Download Article PDF