An Investigation of Gifted High School Students’ Bioethical Approaches to Genetics and Biotechnology Applications in terms of 21st Century Skills and Basic Scientific Literacy Skills

Download Article PDF

Volume 8(2) • 2022

Yunus Emre YANGIN, Pınar ÖZDEMİR, Selami YANGIN

Bu çalışmada, özel yetenekli lise öğrencilerinin genetik ve biyoteknoloji uygulamalarına yönelik biyoetik yaklaşımlarının incelenmesi ve bu yaklaşımlarının temel bilimsel okuryazarlık becerileri ve 21. yüzyıl becerileri açısından farklılık gösterip göstermediğinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Bu amaçla çalışmada nicel araştırma yöntemi ile genel tarama modeli içerisinde yer alan ilişkisel model kullanılmıştır. Çalışma, 2021-2022 eğitim-öğretim yılı güz döneminde İstanbul ili Üsküdar ilçesinde bulunan Araştırma Geliştirme Eğitim ve Uygulama Merkezi Lisesi’nde okuyan ve tanılanmış 107 özel yetenekli öğrenci ile gerçekleştirilmiştir. Çalışmada uygulama için etik izinleri alınan biyoetik yaklaşım ölçeği, temel bilimsel okuryazarlık ölçeği ve 21. yüzyıl becerileri ölçeği uygulanmıştır. Verilerin analizinde betimsel istatistiğin yanı sıra değişkenler arası ilişkinin var olup olmadığını ortaya koymak üzere ki-kare testi yapılmıştır. Çalışma sonucunda, öğrencilerin genetik ve biyoteknoloji uygulamalarının bir kısmında kararsız kaldıkları, buna karşın çoğunlukla destekledikleri belirlenmiştir. Benimsenen biyoetik yaklaşımlara bakılırsa en fazla hak yaklaşımı başta gelmiştir. Hak yaklaşımından sonra benimsenen ikinci yaklaşım ise yarar yaklaşımı olmuştur. Bu iki yaklaşımın ardında ise bilim temelli yaklaşım yer almıştır. Bu yaklaşımların seçiminde temel bilimsel okuryazarlık becerileri ile 21. yüzyıl becerilerinin etkili olduğu bulunmuştur. Bu sonuca dayanarak özel yeteneklilerin eğitiminde 21. yüzyıl becerileri ile temel bilimsel okuryazarlık becerilerinin dahil edildiği bir öğretimsel modelin geliştirilmesi, genetik ve biyoteknoloji uygulamalarının sıkça öğrencilere aktarılması gerektiği önerilmiştir.